Bedrijfsopvolging

Bedrijfsopvolging: hoe vind je de juiste partij?

  • Leestijd: 00:00
  • 38 Views
  • 0

Hoe vind je de juiste partij?

Voor veel ondernemers breekt vroeg of laat het moment aan dat je je bedrijf gaat verkopen of overdragen. De een vanwege een naderend pensioen, een ander noodgedwongen of omdat de tijd rijp is. Maar wat komt daar allemaal bij kijken? En hoe draag je je bedrijf met een gerust hart over? 

Ondernemers onderschatten vaak het proces
Het vinden van een waardig opvolger is geen eenvoudige opgave, zegt Dennis Jongbloed. Zijn kantoor Jongbloed Fiscaal Juristen NV helpt ondernemers bij bedrijfsovernames- en opvolging. Hij merkt dat ze het proces vaak onderschatten. “Meestal zijn ondernemers er in hun hoofd wel mee bezig, maar hebben ze hun plannen nog niet uitgesproken of een concreet stappenplan gemaakt. Terwijl het proces soms jaren kan duren. Zodra je weet dat je je bedrijf wilt verkopen of je pensioen nadert, moet je meteen zaken op papier zetten. Hoe staat je onderneming ervoor? Hoe zie je de verkoop voor je? Maar het kan ook zijn dat je je door omstandigheden niet goed kunt voorbereiden, bijvoorbeeld bij ziekte.”

Juiste moment voor verkoop
Een ondernemer die wel genoeg voorbereidingstijd had, is Martin Oudshoorn. Samen met zijn compagnon Henk-Jan Ven besloot hij hun bedrijf Unicum Communicatie twee jaar geleden in de verkoop te zetten. “Toen ik in 2000 in het bedrijf stapte, hebben we in onze managementovereenkomst vastgelegd dat aandeelhouders op hun 55e levensjaar hun aandelen moeten aanbieden. Twee jaar geleden kwam dat moment voor Henk-Jan dichtbij. Aangezien ik niet in m’n eentje de eigenaar wilde zijn, besloten we voor alle aandelen een koper te zoeken.”

Verkoopmemorandum opstellen
Via Bedrijventekoop.nl, een platform dat kopende en verkopende partijen met elkaar in contact brengt, zocht Oudshoorn naar een geïnteresseerde partij. “Daarvoor moesten we een profiel aanmaken en een verkoopmemorandum opstellen. Daarin staat onder meer wat je bedrijf precies doet, de structuur van de onderneming en de financiële situatie. Zo’n memorandum is erg belangrijk. Het is de eerste indruk voor een potentiële koper en moet in een volgende fase onnodig veel vragen voorkomen. Daar hebben we dan ook veel aandacht aan besteed. Omdat we maar een klein bedrijf waren, konden we het meeste hiervoor zelf doen.”

Andere partijen erbij betrekken
Voor grotere bedrijven is een overname een complexer proces, zegt Jongbloed. “Sommige bedrijven hebben meerdere vestigingen of hun werk-bv en bedrijfspand gescheiden. Je moet duidelijk op papier zetten wat je allemaal wilt verkopen. Daarnaast komen er ook veel belastingzaken bij kijken. Daarom is het belangrijk om al in een vroeg stadium je accountant of een fiscaal jurist hierbij te betrekken. Ook een bank kan meekijken met het proces. Je moet sowieso nooit je eigen adviseur gaan spelen. Een onderneming is toch een beetje iemands kindje. Die emotie kan je verblinden bij een verstandige keuze, hoe professioneel je ook bent als ondernemer.”

Familiebedrijven extra gevoelig
Jongbloed ziet dat een overname vooral bij familiebedrijven tijdrovend en gevoelig kan zijn. “Daar is het emotionele aspect nog extra aanwezig. Ondernemers willen het bedrijf binnen de familie houden en zien vooral het goede in hun kind. Maar kan die het wel aan? En wil die het überhaupt wel? Door die gevoeligheden wordt er binnen families soms nauwelijks of pas in een laat stadium over de opvolging gesproken. Het is verstandig om een externe partij te laten beoordelen of de beoogde opvolger er klaar voor is en over de juiste kwaliteiten beschikt.”

Tijdrovend proces
Ondanks de vele geïnteresseerden duurde het bij Unicum lang voordat er een geschikte koper was gevonden. Oudshoorn: “We hebben met wel twintig bedrijven gesproken, vaak meerdere malen. Maar dan bleek dat ze het geld niet hadden of toch nog eens de interne processen wilden doorlichten. Soms frustrerend, gesprekken kosten veel tijd en je moet tegelijkertijd je bedrijf draaiende houden. Achteraf hadden we misschien een partij moeten inschakelen die voor de gesprekken al een selectie maakt van bedrijven die echt klaar zijn voor een serieuze overname, een soort recruiter. Nu kwamen we er vaak te laat achter dat een bedrijf eigenlijk toch niet oprecht geïnteresseerd was.”

Koper gevonden
Eind 2018 was er eindelijk een match gevonden. In Online marketingbureau Cherry Internet zag Oudshoorn de perfecte aanvulling op Unicum Communicatie. “Zij waren actief in online marketing, wij vooral offline. Een mooie mix om als één bedrijf verder te groeien.” In tegenstelling tot de zoektocht was de deal zelf vrij snel gepiept. “Binnen een paar weken was de overname afgerond, begin februari zijn we officieel samengegaan.”

Wel of niet betrokken blijven
Oudshoorn heeft er bewust voor gekozen om na de verkoop van zijn aandelen bij het nieuwe bedrijf – genaamd Cherry Marketing – in dienst te gaan. “We hebben die optie wel opengelaten bij de verkoop. Maar gelukkig wilde de koper mij, Henk-Jan en onze twee medewerkers allemaal overnemen. We vertegenwoordigen met onze kennis en ervaring natuurlijk veel waarde. En ik vind het werk ook nog veel te leuk om te stoppen.”

Jongbloed ziet vaker dat ondernemers na de verkoop bij een bedrijf betrokken blijven. Bijvoorbeeld met een earn-out, een constructie waarbij een deel van de aandelen direct wordt uitbetaald en de rest later op basis van toekomstige resultaten. “Dat is niet altijd even succesvol. Ondernemers zijn het vaak niet gewend om te overleggen of beslissingen aan anderen over te laten. Door spanningen stappen ze alsnog uit het bedrijf. Zorg dat afspraken over eventueel veranderende omstandigheden goed op papier staan. Anders laat je je bedrijf met een rotgevoel achter.”