Mannen Horeca

De kunst van de bedrijfsovername

  • Leestijd: 00:00
  • 19 Views
  • 0

Wanneer is een overname zinvol en wat zijn de valkuilen?

Een concurrent overnemen kan een interessante optie zijn om je bedrijf snel te laten groeien. Toch gaan strategische overnames vaker fout dan goed. Een succesvolle bedrijfsovername is een kunst op zich. Wanneer is een overname zinvol en wat zijn de valkuilen? En eindigt dit proces simpelweg met het zetten van de handtekening onder het overnamecontract?

Er zijn veel redenen om een bedrijf te kopen, vertelt Peter Rikhof. Hij is de oprichter van overnamemarktleider Brookz [https://www.brookz.nl/], een platform dat kopers en verkopers van bedrijven efficiënt aan elkaar koppelt. “Het overnemen van een concurrent ligt natuurlijk voor de hand om je marktpositie te vergroten. Maar je kunt ook als doel hebben om kosten te besparen, of om een heel nieuwe markt, klantgroep of regio te bereiken.”

Personeel en kennis kopen

“Daarnaast zie je in de huidige krappe arbeidsmarkt steeds vaker capaciteitsovernames, waarbij de voornaamste reden het verkrijgen van extra werknemers is. Dit soort overnames zie je op dit moment veel in de bouw en de ICT”, vervolgt Rikhof. “Tenslotte kan ook het kopen van kennis een overweging zijn. Denk bijvoorbeeld aan een machinefabriek die het bedrijfje van twee jonge engineers met een slimme oplossing overneemt.”

Ieder jaar drieduizend overnames in het mkb

Strategische overnames bieden ondernemers dus op meerdere gebieden groeikansen. Niet gek dat jaarlijks ongeveer drieduizend bedrijven met een omzet van tussen de 0,5 tot 10 miljoen euro worden overgenomen. Maar toch is een overname niet per definitie een quick win: in zowel de aankoopfase als daarna in de integratiefase kan het misgaan. Sterker nog: “Meer dan de helft van alle overnames is uiteindelijk geen succes”, aldus Rikhof.

Bereid je grondig voor

“Er zijn legio voorbeelden van mislukte overnames, groot en klein”, vertelt Rikhof, die een aantal boeken over bedrijfsovername schreef en zowel als koper en als verkoper bij meerdere overnames betrokken was. “Begrijp me niet verkeerd: overnames kunnen een heel effectieve manier zijn om als bedrijf snel te groeien, maar je moet er alleen aan beginnen als je alles goed hebt voorbereid. Een overname kan alleen slagen als je precies weet wat je zoekt en ruim de tijd neemt om de twee bedrijven na de overname ook samen te voegen en te integreren.”

Onderschat het belang van bedrijfscultuur niet

Waar moet je op letten? Natuurlijk kijk je bij de zoektocht naar een overnameprooi naar de boeken, de omvang, de locatie, etc. “Maar”, zegt Rikhof, “wat misschien wel het belangrijkste is, is de bedrijfscultuur van het bedrijf dat je op het oog hebt. Je moet onderzoeken of die cultuur wel goed aansluit bij jouw onderneming, want daar ligt vaak de oorzaak als het misgaat. Stelt jouw bedrijf de klant centraal, maar is het bedrijf dat je wil kopen juist heel productgericht? Of werken bij jouw bedrijf veel jonge mensen uit de Randstad maar is de gemiddelde leeftijd van het over te nemen bedrijf boven de veertig? Dan heb je onvermijdelijk te maken met cultuurverschillen die een succesvolle overname in de weg kunnen staan.”

Niet verliefd worden!

Kortom: een bedrijfsovername is een langdurig en complex traject waar je niet te lichtzinnig over moet denken. Want een verkeerde keuze kan desastreuze gevolgen hebben, bijvoorbeeld een dramatisch personeelsverloop doordat de bedrijfsculturen met elkaar botsten. “Het is daarom van belang dat je altijd zakelijk blijft kijken naar het bedrijf dat je op het oog hebt”, adviseert Rikhof. “Ik zie regelmatig dat ondernemers een beetje verliefd worden op een onderneming en te veel handelen op gevoel en niet op basis van feiten en cijfers. Pas daarvoor op en vraag je altijd af: worden we hier als onderneming nou echt beter van?” 

Wees geduldig

Oké. Je hebt goed nagedacht, zakelijk naar de deal gekeken en al dan niet met hulp van een financier een bedrijf gevonden dat past bij jouw onderneming. Heel goed, maar zelfs dat is nog geen garantie voor een succesvolle overname. Want ook als bedrijven op papier goed bij elkaar passen, kost het nog veel tijd en energie om tot elkaar te komen. Rikhof: “De misvatting is vaak dat kopers denken dat een overname gelijk iets oplevert, maar dat is maar zelden het geval: het begint pas echt nadat de handtekeningen zijn gezet. Ga er maar vanuit dat het één tot twee jaar duurt om twee bedrijven goed op elkaar af te stemmen en te integreren.” Daarbij geldt wel: hoe kleiner de bedrijven, hoe beter hanteerbaar en sneller dat proces doorgaans is.

Spreek een proeftijd af

Om de samensmelting zo goed mogelijk te doorlopen, is het belangrijk van tevoren een strak integratieplan te hebben, de taken te verdelen en vanaf het begin voor duidelijkheid en goede communicatie te zorgen. “Daarnaast adviseer ik altijd om een proeftijd af te spreken”, aldus Rikhof, daarbij terugblikkend op een eigen overname-ervaring: “Tijdens de financiële crisis ging ons bedrijf samen met een grotere partij. De overname bleek al snel geen succes: na een jaar zijn we weer uit elkaar gegaan. Gelukkig had ik contractueel afgesproken dat we de transactie binnen een jaar relatief eenvoudig weer terug konden draaien. Dat moet je dan wel vooraf vastleggen.”

Nog lang en gelukkig

Elke ondernemer gaat er natuurlijk vanuit dat zijn overname een succes wordt. Maar het is toch verstandig om vooraf alvast wat zaken af te spreken als het niet blijkt te werken. Rikhof: “Vergelijk het met een huwelijk. Je belooft elkaar eeuwige trouw maar je moet vandaag de dag niet uitsluiten dat het eindigt met een scheiding.”